رونق تولید ملی | یک‌شنبه، ۲۸ مهر ۱۳۹۸

تاریخچه مختصر انتخابات شوراها

اصل شورا به عنوان شیوه ای قابل اجرا در مدیریت سیاسی جامعه اسلامی پذیرفته شده و بر آن تاكید شده است .

 در اهمیت شورا در اسلام همین بس كه سوره ای در قرآن با 54 آیه به نام (شوری) نامگذاری شده است.

قرآن شورا را به دو صورت معرفی می كند: یكبار، با تبیین خصایص مؤمنان و رهروان راه مكتب ،اصل شورا را به عنوان یك خصوصیت جوشیده از ایمان و جامعه اسلامی معرفی می كند چنانكه در سوره شوری آیه 38 آمده است : « افراد شایسته با ایمان كسانی هستند كه اجابت نمودند ندای پروردگارشان را و امورشان را بین خود به شوری می گذارند .»

قرآن مجید در جای دیگر شورا را به صورت یك فرمان و دستور الهی بیان می كند ، التزام به نظام شورا را بر پیامبر مقرر می دارد ، بر احترام به دیدگاهها و نظارت پیروان مكتب تأكید می ورزد و آن را یكی از خصیصه های رهبری و از رموز پیروزی می شمارد .

 بحث شورا در قرآن و اسلام جزو ذات دین مبین اسلام می باشد كه هم قرآن و هم اسلام سرسختانه با استبداد مقابله می كنند به همین لحاظ افراد نسبت به یكدیگر برتری ندارند . از سوی دیگر شورا در چهارچوب نظریه حاكمیت مردم می گنجد كه در آن هر یك از افراد مردم مساویند و بدون سلطه یكی بر دیگری ، در تعیین سرنوشت خویش حسب السهم نقش تعیین كننده دارند .

لازم به ذكر می باشد كه بحث مشورت و شورا در چهارچوب مسایل حكومتی و مسایل دنیوی افراد می باشد نه در اموری كه مربوط و خاص خداوند است زیرا در هیچ كجا نقل نشده است كه مثلاً پیامبر در خصوص كیفیت چگونگی نماز،روزه ،حج و سایر امور دینی با مردم مشورت نمایند یا شورا تشكیل دهند كه محل قبله كجا باشد؟!

انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا انتخابات محلی ایران است که در آن همهٔ اعضای اصلی و جانشین شورای اسلامی شهر یا شورای اسلامی روستا (در روستاهای با حداقل جمعیت مشخص) با رای مردم تعیین می‌شوند.

شوراها در ذیل فصل قانونی مجلس شورای اسلامی به عنوان نهادی برای مسئولیت پذیری و نظارت بر امور تصدیگری تدوین شده اند و الگوهای موفق در دنیا نیز تقریبا همه وظایف تصدیگری را از طریق نظارت شورا بر بخش خصوصی به شوراها داده اند.

در الگوهای موفق مسئولیت تعیین نرخ وسایل حمل و نقل عمومی و خدمات دولتی و همچنین اخذ ورودی به پارکها و سینماها و غیره در اختیار شوراها قرار دارد و در واقع شوراها ناظر هستند و در این حد اختیارات شوراها را گسترده و از حیطه کاری دولت خارج کرده اند که نتیجه آن کوچک کردن دولت و دستیابی به توسعه است.

شرایط نامزدی:

نامزدی در انتخابات شورای شهر و روستا پنج شرط اصلی دارد:

  •     تابعیت ایران
  •     حداقل ۲۵ سال سن
  •     اعتقاد و التزام عملی به اسلام و ولایت مطلقه فقیه
  •     ابراز وفاداری به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران
  •     دارا بودن سواد خواندن و نوشتن به اندازهٔ کافی

اولین انتخابات رسمى شوراها بر اساس قانون اساسى روز هفتم اسفند 1377 یعنى 20 سال بعد از پیروزى انقلاب در چارچوب برنامه توسعه سیاسى و گسترش نهادهاى مدنى و مشارکت عمومى برگزار شد و حدود 185 هزار نفر اعضاى اصلى و على البدل در سراسر کشور توسط مردم برگزیده شدند و بالاخره در روز نهم اردیبهشت 1378 شوراهاى شهر و روستا به طور رسمى دوره چهار ساله مسئولیت خویش را براى تحقق بخشى از حاکمیت مردم که عملى شدن آن در گرو فعالیت این نهاد است آغاز کردند.

دومین دوره، در سال  ۱۳۸۱ برگزار شد و اعضا برگزیده مسئولیت خود را  تا سال  ۱۳۸۵ هجری خورشیدی بر عهده گرفتند.

سومین دوره، همزمان با انتخابات مجلس خبرگان رهبری ۱۳۸۵ برگزار شد.

انتخابات دوره چهارم باید در سال ۱۳۸۹ برگزار می‌شد اما در تیرماه همین سال، دوره هشتم مجلس شورای اسلامی با مصوبه‌ای طول دوره را ۲٫۵ سال دیگر افزایش داد تا انتخابات دوره چهارم همزمان با انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۹۲ برگزار شود.

انتخابات پنجمین دورهٔ شوراهای اسلامی شهر و روستا همزمان با انتخابات دوازدهمین دوره ریاست‌جمهوری ایران (۱۳۹۶) در ۲۹ اردیبهشت امسال برگزار خواهد شد.