اقتصاد مقاومتی؛ تولید - اشتغال | یک‌شنبه، ۲۹ مرداد ۱۳۹۶

حیات اقتصادی روستا در گرو توسعه صنایع تبدیلی کشاورزی - خبر قم

 

 

نمایشگر دسته ای مطالب


توسعه و گسترش صنایع تبدیلی و تکمیلی کشاورزی در روستاها می‌تواند اقتصاد روستا را توسعه بخشد و فرآوری و بسته‌بندی محصولات کشاورزی در همان محل تولید محصول می‌تواند سود کلانی را نصیب تولیدکننده کرده و موجب افزایش رغبت و انگیزه در کشاورزان و مانع مهاجرت آنها به شهر شود.

یکی از مهمترین مسیرهای توسعه در مناطق روستایی توجه به صنایع تبدیلی کشاورزی است. امروزه شاهد هستیم که جوامع با سرعتی فزاینده در حال رشد و توسعه هستند و افزایش جمعیت اهمیت نیاز به تامین غذا را  دوچندان کرده است و بی‌شک تولید و تامین فرآورده‌های غذایی از دل روستاها می‌تواند ضمن تقویت این مناطق منجر به ثروت آفرینی نیز شود.

اما در این میان جامعه روستایی ایران تا کنون نتوانسته همطراز با حوزه‌های شهری مسیر توسعه و پیشرفت را طی کند و همچنان شاهد عقب‌افتادگی‌های جدی در این مناطق هستیم.

متاسفانه در سال‌های اخیر به دلیل فقدان اشتغال و امکانات رفاهی بسیاری از مناطق روستایی خالی از سکنه شده و اکثر روستانشینان نیز دچار فقر شده‌اند.

بر این مبنا مردم به دلیل اشتغالزایی و تامین رفاه به شهرها مهاجرت کرده که این مهاجرت ضمن افزایش و تشدید چالش‌های شهری، عملا ظرفیت‌های اقتصادی در روستاها را نیز از بین برده است.

این مسئله در حالی اتفاق می‌افتد که به جد می‌توان گفت روستاها بهترین مکان برای توسعه اشتغال و به تبع تسریع فرایند توسعه اقتصادی کشور هستند و حتی می توان امکان اشتغال بسیاری از شهرنشین‌ها را نیز در مناطق روستایی فراهم ساخت. 

البته باید توجه داشت که توسعه و گسترش صنایع تبدیلی و تکمیلی کشاورزی در روستاها می‌تواند اقتصاد روستا را توسعه بخشد و فرآوری و بسته بندی محصولات کشاورزی در همان محل تولید محصول می‌تواند سود کلانی را نصیب خود تولید کننده کرده و موجب افزایش رغبت و انگیزه در کشاورزان و مانع مهاجرت آنها به شهر شود.

مقام معظم رهبری نیز بارها نسبت به این مسئله توجه و تاکیدات فراوان داشته و ایجاد صنایع تبدیلی کشاورزی در روستاها را امری مهم خوانده‌اند. ایشان در این زمینه می‌فرمایند: «ما بایستی صنایع تبدیلی را به روستاها ببریم، به بعضی از شهرها ببریم. من در ارومیه دیدم سیب روی زمین ریخته بود! گفتند اصلاً نمی‌ارزد؛ پول کارگر خیلی بیشتر از آن پولی است که ما از فروش این سیب به‌دست‌ [می‌آوریم‌] یا هلو، زردآلو، انگور؛ خب، آنجا صنایع تبدیلی می‌خواهد. خیلی از جاهای گوناگون کشور، ما این میوه‌ها را داریم که در بعضی از اوقات، صرف نمی‌کند برای صاحب باغ که این میوه را جمع بکند. ما اگر صنایع تبدیلی داشته باشیم، خشک‌کننده داشته باشیم، بتوانیم آنجا از اینها استفاده بکنیم، این کار را باید بکنیم. و ظرفیتها فوق‌العاده است؛ واقعاً فوق‌العاده است. من در ایرانشهر یک گوجه فرنگی دیدم به قدر یک گرمک! یک دانه‌ اختصاصی نبود؛ اصلاً گوجه فرنگی [همین اندازه بود]. آنجا یک باغی بود بین بمپور و ایرانشهر -وقتی که ما آنجا تبعید بودیم، دعوت کردند ما را، گوجه فرنگی آوردند به قدر یک گرمک! پیاز آوردند به‌قدر همین مشت من! من یادم است، پیاز را گرفتم در دستم، گفتم من میخواهم این را اندازه بگیرم، بتوانم بگویم؛ به همین اندازه‌ [مشت من‌] بود؛ انگشت‌های من خم نشد، وقتی این پیاز را در دست گرفتم. یعنی به این بزرگی! خب ما اینها را داریم. خیلی جاها در سرتاسر کشور، این امکانات وجود دارد. اگر به صنایع روستایی اهمیت بدهیم، اگر به روستاها اهمیت بدهیم، اگر به این باغدارها اهمیت بدهیم، اینها بهترین خدمت به روستاها و به فقرای ما در روستاها و در جاهای دیگر است.»

وحید محمدزاده کارشناس ارشد کشاورزی با بیان اینکه ایجاد صنایع تبدیلی در روستاها موجب ارتقای بهره‌وری، افزایش درآمد، اشتغال زایی و  همچنین کاهش ضایعات و هدررفت محصولات می‌شود، گفت: راه‌اندازی این صنایع در روستاها موجب تقویت و توسعه اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی می‌شود.

وی با اشاره به اینکه گاه قوانین بهداشتی و زیست‌محیطی مانع اقدام برای این امر می‌شود ادامه داد: لازم است کارشناسان و مسؤولان پس از بازرسی و بررسی نسبت به ارائه مجوز برای ایجاد این واحدهای صنایع تبدیلی تلاش کنند چرا که ایجاد این واحدها مزایای فراوانی را می‌تواند به دنبال داشته باشد.

محمدزاده با بیان اینکه ایجاد این واحدها بسیاری از هزینه‌های حمل و نقلی و ضایعات محصولات را کاهش می‌دهد، گفت: اکنون باید به دنبال فراهم سازی امکانات لازم برای بسته بندی و فرآوری محصولاتی همچون عسل و قارچ بود.

وی با تاکید براینکه صنایع تبدیلی موجب شکوفایی اقتصاد در بخش کشاورزی می‌شود و به رفع بیکاری نیز کمک می‌کند، ادامه داد: این امر همچنین موجب کاهش مهاجرت به شهرها شده و از فقیر شدن روستاها نیز جلوگیری می‌کند.

این کارشناس ارشد کشاورزی آبادانی و  رونق یافتن روستاها را در گروی ایجاد این واحدها دانست و افزود: افزایش درآمد روستاییان سبب افزایش انگیزه و قدرت آنها شده و آنان را برای تولید محصولات باکیفیت‌تر ترغیب می‌کند.

وی خاطرنشان کرد: سنگ‌اندازی برخی سازمان‌ها و عدم وجود زیرساخت‌های لازم و  همچنین عدم ارائه تسهیلات و بالا بودن هزینه‌ها چالش اصلی در مسیر ایجاد صنایع تبدیلی و تکمیلی در روستاها است که باید نسبت به رفع آنها همت شود.

همچنین محمود مهاجری کارشناس زراعت و باغبانی نیز در گفت‌وگو با خبرنگار فارس در قم، با بیان اینکه با ایجاد این صنایع در روستاها و فرآوری شدن محصولات کشاورزی، طول عمر محصولات افزایش یافته و در مدت زمان بیشتری می‌توان آنها را نگهداری و مصرف کرد، گفت: این اقدام ارزش افزوده در بخش کشاورزی را منجر می‌شود و علاوه بر ارتقای سطح درآمد کشاورزان در توسعه روستایی نیز اثرگذار است.

وی با بیان اینکه این مهم با وجود تاکیدات مقام معظم رهبری هنوز کشور نتوانسته در این بخش روند مطلوبی را طی کند، افزود: راه‌اندازی صنایع تبدیلی کلید حل مشکلات بخش کشاورزی است و به شکوفایی اقتصاد ملی منجر می‌شود.

مهاجری با اشاره به اینکه درصد زیادی از جمعیت شهری قم در روستاها زندگی می‌کنند، بیان کرد: بسیاری از جوانان روستایی قم نیز دانش‌آموختگان رشته‌های کشاورزی و صنایع هستند که می‌توان با ایجاد صنایع تبدیلی در هر روستا کار در محل زندگی و مرتبط با حرفه و دانش را برای جوانان روستایی فراهم ساخت و از مهاجرت آنها به شهر جلوگیری کرد.

وی ادامه داد: با اجرای این مهم می‌توان درآمد و ارزش افزوده محصولات کشاورزی را به جیب خود کشاورزان و فرزندانشان در روستاها بازگرداند.

این کارشناس مسائل فرهنگی با اشاره به اینکه در قانون چهارم و پنجم توسعه نیز نسبت به توسعه صنایع تبدیلی محصولات کشاورزی توجه شده است، اضافه کرد:  ماده 18 قانون برنامه چهارم توسعه کشور، تبصره2 ماده17 قانون برنامه پنجم توسعه و همچنین بند ب ماده 193 و ماده 144 از جمله قوانین مصوب در این خصوص هستند.

امروز شاهد هستیم که بسیاری از صنایع و واحدهای تبدیلی و تکمیلی کشاورزی در نقاطی دور از روستاها تاسیس شده‌اند و محصولات با قیمتی بسیار ارزان توسط واسطه‌ها و دلالان از کشاورزان خریداری شده و با فروش آنها به کارخانجات سود فراوانی نصیب این واسطه‌ها می‌شود و حتی صاحبان کارخانجات نیز با خرید ارزان قیمت این محصولات در اوج فراوانی به فرآوری و نگهداری از محصولات پرداخته و با فروش آنها در دیگر فصل‌ها سود مطلوبی را به دست می‌آورند و این‌ها همه در حالی است که تمام زحمات تولید محصول بر دوش کشاورز است و اکنون اگر در هر روستا واحد صنعتی تبدیلی و تکمیلی محصولات کشاورزی تاسیس و راه‌اندازی شود و خود کشاورزان صاحبان فرآوری محصولات باشند این سود نصیب خود کشاورزان شده و علاوه بر آن هزینه‌های حمل و نقل و ضایعات محصولات بسیار کاهش می‌یابد.

بر این اساس ضروری است که با آگاهی بخشی به کشاورزان و ارائه تسهیلات به آنها و همچنین ورود مسؤولان برای ایجاد زیرساخت‌های لازم برای این امر به تاسیس واحدهای صنعتی اقدام کرد.

============

گزارش از: زهرا اسدی / فارس

============

آدرس کوتاه :